Önce hafif, sonra yükselen bir cızırtı. Cebinizdeki küçük radyodan gelen bir parazit. Ekranda sisten başka bir şey yok, el fenerinin ışığı birkaç metre ötede kayboluyor. Ama cızırtı orada bir şey olduğunu söylüyor. Silent Hill'in 1999'da oyunculara öğrettiği ilk şey buydu: korku, gördüğünüzden çok göremediğinizden doğar.
Konami'nin PlayStation için geliştirdiği Silent Hill, survival horror türünün Resident Evil'la özdeşleştiği bir dönemde çıktı ve türe bambaşka bir ton getirdi. Aşağıda hikâyenin çerçevesine, sisin arkasındaki teknik ve sanatsal tercihlere, Resident Evil'dan ayrıldığı noktalara ve bugün oyuna ulaşmanın durumuna bakıyoruz. Büyük sırları açmıyoruz.
Kayıp bir kız, boş bir kasaba
Harry Mason küçük kızı Cheryl ile tatile giderken Silent Hill kasabası yakınlarında kaza yapar. Kendine geldiğinde Cheryl yoktur. Aramaya başladığı kasaba sessiz, sisli ve neredeyse tamamen boştur. Karşılaştığı az sayıdaki insan da bir şey bilen ama söylemeyen tiplerdir: polis memuru Cybil Bennett, kilise çevresinde dolaşan Dahlia Gillespie, hastanede rastlanan Dr. Kaufmann ve hemşire Lisa Garland.
Harry'nin asker, polis ya da özel eğitimli bir ajan olmaması bilinçli bir tercih. O sıradan bir baba. Silah kullanmakta beceriksiz, koşarken yoruluyor, dövüşte zorlanıyor. Oyuncunun kendini güçlü hissetmesini engelleyen bu karar, korkuyu doğrudan artırıyor.
Sis: Teknik bir sınırdan çıkan dil
Silent Hill'in en tanınan özelliği olan yoğun sisin, sıkça anlatıldığı üzere, kısmen teknik bir zorunluluktan doğduğu söylenir. PlayStation'ın donanımı gerçek zamanlı üç boyutlu bir kasabayı uzak mesafelere kadar çizmekte zorlanıyordu; sis ve karanlık, kısa çizim mesafesini gizlemenin yoluydu. Ekip bu sınırlamayı bir kusur olmaktan çıkarıp oyunun kimliğine çevirdi.
Sis görüş alanını daraltır, karanlık bölümlerde tek ışık kaynağınız el feneridir. Düşmanın nereden geleceğini tahmin etmek zorlaşır. Radyo bu belirsizliğin karşılığı olarak tasarlanmış: yakında bir yaratık varken cızırtı yapar ve size görmeden hissetme imkânı verir. Böylece oyunun en önemli korku araçlarından biri görsel değil işitsel bir unsur olur.
Resident Evil'dan ayrıldığı yerler
Silent Hill hep Capcom'un Resident Evil'ı ile karşılaştırılır. İkisi aynı türün kurucu oyunları, ama yaklaşımları belirgin biçimde farklı.
| Unsur | Resident Evil (1996) | Silent Hill (1999) |
|---|---|---|
| Ortamlar | Önceden çizilmiş (pre-rendered) arka planlar | Gerçek zamanlı 3B ortamlar |
| Kamera | Sabit kamera açıları | Hareketli, sahneye göre konumlanan kamera |
| Korkunun kaynağı | Ani saldırılar, biyolojik tehdit | Belirsizlik, psikolojik tedirginlik, gerçeklik kayması |
| Kahraman | Eğitimli özel birim üyeleri | Sıradan bir baba |
| Hikâye tonu | B-film aksiyon ve bilimkurgu havası | Kült, suçluluk, travma ve rüya mantığı |
Resident Evil'ın korkusu köşeyi dönünce karşınıza çıkan zombiden gelir. Silent Hill'inki ise köşeyi dönünce dünyanın kendisinin değişmiş olabileceğinden. Oyunun belirli anlarında kasaba paslı metal ızgaralarla, kanla ve karanlıkla kaplı bir "öteki dünya"ya dönüşür ve oyuncu hangi gerçekliğe güvenebileceğinden emin olamaz. Öbür tarafı merak ediyorsanız Resident Evil'ın orijinal, remake ve HD Remaster sürümlerini anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.
Yamaoka'nın sesleri ve Team Silent
Silent Hill'in atmosferini Akira Yamaoka'nın müziği ve ses tasarımı olmadan anlatmak mümkün değil. Sesler geleneksel bir film müziğinden çok endüstriyel gürültüye, metal sürtünmesine ve bozulmuş melodilere dayanır. Bazı anlarda müziğin nerede bitip ortam sesinin nerede başladığını ayırt edemezsiniz. Bu belirsizlik oyunun genel temasıyla uyumlu: hiçbir şey olduğu gibi görünmüyor, hiçbir ses tam açıklanamıyor.
Oyunun yönetmeni Keiichiro Toyama. Toyama sonraki yıllarda da korku ve tuhaf dünyalar üzerine işleriyle tanındı. Geliştirici ekip zamanla oyuncular arasında "Team Silent" adıyla anılmaya başladı ve serinin ilk oyunlarının kendine özgü dokusu bu ekiple özdeşleşti.
Birden fazla son
Oyun, bazı seçimlerinize ve yan görevleri tamamlayıp tamamlamadığınıza göre farklı sonlar sunar. İyi, kötü ve daha iyi diye tanımlanabilecek versiyonların yanında, serinin sonraki oyunlarında da gelenek hâline gelecek, ciddiyetten tamamen uzak bir şaka sonu da var. Bu yapı oyunu yeniden oynamak için güçlü bir sebep ve hikâyenin farklı yorumlarına kapı açıyor.
İlk kez oynayacaklar için
Silent Hill bugünün oyuncusunu biraz alıştırır. Oyun dönemin "tank kontrolleri" denen yapısını kullanır: karakter baktığı yöne göre ileri geri gider, yönünü kendi etrafında döner. İlk saatlerde zorlayıcı gelebilir.
Harry gezdiği yerleri haritasına işaretler; kilitli kapılar ve geçilemeyen yollar haritaya not düşülür. Haritayı sık açmak kaybolmayı önler. Radyonun cızırtısı bir uyarıdır. Feneri kapatmak bazı düşmanların sizi fark etmesini zorlaştırır ama görüşünüzü de kısar.
Her düşmanla savaşmak zorunda değilsiniz. Mermi ve sağlık malzemesi sınırlı; bazen koşarak geçmek en akıllıca yol. Bulmacalar ise şiirsel ipuçlarına dayanır, not almak ve ipuçlarını dikkatle okumak gerekir.
Bugün Silent Hill'e ulaşmak
Orijinal sürüm PlayStation içindir. Oyunun güncel platformlarda resmi olarak erişilebilirliği zaman içinde değişti ve bölgeden bölgeye fark gösterebiliyor. En doğrudan yol orijinal donanım ve disk. Eski bir konsolu çalıştırmanın, modern televizyonlarda görüntü almanın ve eski diskleri korumanın da kendi zorlukları olduğunu hesaba katın.
Resmi olarak ulaşılması zor oyunların nasıl yok olma riskiyle karşı karşıya kaldığını kaybolan oyunlar ve dijital arşivcilik yazımızda tartışmıştık. Silent Hill bu tartışmada en sık örnek gösterilen oyunlardan biri.
Serinin geri kalanıyla ilişkisi
İlk oyunu sonrakilerden ayıran şey, hikâyenin kasabanın kendisine ve kült geçmişine odaklanması. 2001'de çıkan Silent Hill 2 bambaşka bir karakterin kişisel hikâyesini anlatır ve bağımsız oynanabilir. Birçok oyuncu seriyle Silent Hill 2 üzerinden tanışıp ilk oyuna sonradan döner. İlk oyunun daha kaba grafikleri ve kontrolleri daha zorlayıcı gelebilir; ama serinin temel fikirleri, sis, radyo, öteki dünya ve sıradan bir kahraman, ilk kez burada ortaya çıktı.
Film ve yeniden yorumlar
Silent Hill'in etkisi oyunla sınırlı kalmadı. 2006'da Christophe Gans'ın yönettiği Silent Hill filmi ilk oyunun hikâyesinden ve görsel dünyasından büyük ölçüde beslendi. Kahramanın cinsiyeti gibi önemli değişiklikler yapsa da sisli kasabayı, öteki dünyaya geçişleri ve yaratık tasarımlarını sadık biçimde aktarmaya çalıştı.
2009'da Climax Studios'un geliştirdiği Silent Hill: Shattered Memories, kızını arayan Harry Mason fikrini bambaşka bir yapıyla yeniden yorumladı. Savaş neredeyse tamamen kaldırılmış, yerine kaçış bölümleri ve oyuncunun psikolojik profilini çıkarmaya çalışan bir terapi çerçevesi konmuştu. İlk oyunu bitirenler için aynı hikâyenin başka bir gözle nasıl anlatılabileceğini gösteren ilginç bir karşılaştırma.
Bu yorumların hepsi orijinalin ne kadar sağlam bir çekirdeğe sahip olduğunu gösteriyor: sisli bir kasaba, kayıp bir çocuk ve güvenilmez bir gerçeklik, farklı ellerde de güçlü bir korku malzemesi olmayı sürdürüyor.
Sık gelen sorular
Silent Hill için Resident Evil bilmek gerekir mi?
Hayır. İki seri birbirinden tamamen bağımsız; karşılaştırılmalarının sebebi ikisinin de türün kurucu oyunları olması.
Silent Hill 1 ile mi, Silent Hill 2 ile mi başlamalı?
İkisi de bağımsız oynanabilir. Kasabanın mitolojisini merak ediyorsanız ilk oyundan başlamak mantıklı; daha kişisel ve psikolojik bir hikâye arıyorsanız Silent Hill 2 iyi bir başlangıç.
Oyun gerçekten korkutucu mu?
Korkusu ani sıçramalardan çok tedirgin edici bir atmosfere dayanıyor. Bu yüzden bazı oyuncular için bugün bile rahatsız edici olabiliyor.
Sis gerçekten yalnızca teknik bir zorunluluk muydu?
Sisin donanım sınırlarını gizlemeye yardım ettiği sık anlatılır. Ama ekip onu bilinçli olarak atmosferin merkezine yerleştirdi; bu yüzden hem teknik hem sanatsal bir tercih olarak görmek daha doğru.
Silent Hill, korkunun bir canavar değil bir his olabileceğini gösteren oyun. Sis dağılmıyor, radyo susmuyor ve Harry'nin kızını bulup bulamayacağı sorusu son dakikaya kadar sizi rahat bırakmıyor.
Yorumlar
Yorum Gönder