
Baldur's Gate 1998'de çıktı ve o yıllarda gözden düşmeye başlamış bilgisayar rol yapma oyunlarını (CRPG) yeniden gündemin merkezine taşıdı. Ultima, Wizardry ve Might and Magic gibi seriler eski güçlerinde değildi. PC oyuncuları Fallout'la tanışmıştı, ama Advanced Dungeons & Dragons kurallarını bu ölçekte bilgisayara taşıyan bir oyun henüz yoktu. Aşağıda oyunun nasıl ortaya çıktığını, onu farklı kılan şeyleri ve bugün hangi sürümle başlamanın mantıklı olduğunu anlatıyorum.
BioWare'in ilk büyük işi
BioWare, Ray Muzyka ve Greg Zeschuk'un Edmonton'da kurduğu küçük bir Kanada stüdyosuydu ve o güne kadar Shattered Steel ile tanınıyordu. Interplay ile yapılan anlaşma sayesinde AD&D lisansıyla çalışma imkanı buldular. Proje başlangıçta "Battleground: Infinity" adıyla, bambaşka bir konseptle geliştiriliyordu. Ekip Forgotten Realms dünyasını kullanma fırsatını görünce projeyi baştan kurguladı.
Geliştirme yaklaşık üç yıl sürdü. Bu süreçte Infinity Engine adlı motor ortaya çıktı. Aynı motor sonra Icewind Dale, Planescape: Torment ve Baldur's Gate II'nin de temeli oldu; birbirinden çok farklı hikayeler aynı altyapı üzerinde anlatıldı.
Candlekeep'ten çıkan yetim
Ana karakter, Candlekeep adlı kale kütüphanede büyücü Gorion'un yanında büyümüş bir yetim. Bir gün Gorion onu aceleyle yanına alıp yola çıkıyor ve oyun bu kaçışla başlıyor.
Candlekeep bölümü aynı zamanda iyi tasarlanmış bir eğitim bölümü. Kütüphanede kitap okuyup dünyayı öğrenebiliyor, ilk dövüşlerinizi yapabiliyor, alışveriş edebiliyorsunuz. Bunların hiçbiri "şimdi şu tuşa basın" türünden bir zorlamayla sunulmuyor; her şey hikayenin doğal akışı içinde.
Gorion'un yolda öldürülmesi oyuncunun ilk gerçek kaybı ve bütün maceranın arka planını oluşturuyor. Bundan sonra karakterin çevresindeki insanlar ona farklı yaklaşıyor: kimi korkuyor, kimi onu kullanmak istiyor, kimi gerçek bir dost gibi yanında duruyor. Bu ilişkiler ağı, Baldur's Gate'i sıradan bir fantastik maceradan ayıran şeylerden biri.
Bhaal'ın kanı
Hikayenin merkezindeki sır, ana karakterin cinayet tanrısı Bhaal'ın soyundan gelmesi. Time of Troubles denen dönemde ölen Bhaal, öncesinden kanını ölümlü dünyaya yaymış. Ana karakter de "Bhaalspawn" denen bu çocuklardan biri; bu miras hikaye boyunca hem bir güç hem bir lanet olarak karşınıza çıkıyor. Tanrılarla ölümlüler arasındaki ilişki, kader ve bireyin seçimleri oyunun alt metnini kuruyor.
Sarevok
Hikayenin kötüsü Sarevok, CRPG tarihinin en çok hatırlanan düşmanlarından biri. Boynuzlu miğferi, ağır zırhı ve derin sesiyle hemen tanınıyor. O da Bhaal'ın çocuklarından biri, ama mirasını kabullenmiş ve onunla birleşmeyi seçmiş. Bu yüzden ana karakterin karanlık bir aynası gibi.
Sarevok'un tehdidi yavaş yavaş kuruluyor. Iron Throne üzerinden siyasi güç kazanması ve Amn ile Baldur's Gate arasında savaş çıkarmaya çalışması uzun süre yalnızca dolaylı işaretlerden sezilen bir plan. Kervan baskınları, gizemli mektuplar, suikast girişimleri birikiyor ve sonunda yüzleşme geliyor.
Duraklatılabilir gerçek zaman
Infinity Engine, AD&D ikinci edisyon kurallarını gerçek zamanlı ama her an duraklatılabilen bir yapıda bilgisayara taşıdı. Sıra tabanlı oyunla gerçek zamanlı strateji arasındaki bu yol sonradan "real-time with pause" diye anılır oldu.
Altı kişilik bir parti yönetiyorsunuz. Her karakterin sınıfı, yetenekleri, büyüleri ve ekipmanı AD&D kurallarına göre modellenmiş. THAC0, zar atışları, kurtulma zarları (saving throw), büyü yuvaları... Masaüstü oyunu bilen biri hepsini tanıyor ve zar sonuçlarını oyunun kayıt penceresinde görebiliyor.
Yoldaşlar
Oyunun en büyük artılarından biri, yoldaşların yalnızca istatistik tablosundan ibaret olmaması. Imoen, Minsc, Jaheira, Khalid, Edwin, Viconia ve diğerlerinin her birinin kişiliği ve diyalogları var. Minsc'in hamsterı Boo'ya seslendiği "Go for the eyes, Boo!" hala hatırlanıyor. Jaheira ile Khalid'in evliliği, Edwin'in büyücü kibri ve Viconia'nın drow geçmişi grup içinde kendi küçük hikayelerini anlatıyor. Yoldaşlar kendi aralarında tartışabiliyor, bazen gruptan ayrılıyor, bazen size kendi görevlerini getiriyor.
Sword Coast
Dünya, Sword Coast boyunca parça parça açılan bölgelerden oluşuyor. Her bölgenin kendi manzarası, yaratıkları, gizli hazineleri ve hikayeleri var. Bölgeler arasında yolculuk yaparken rastgele karşılaşmalar, kervanlar, haydutlar ve beklenmedik görevler çıkıyor. Ne kadarının yönlendirileceği, ne kadarının oyuncuya bırakılacağı dengesi bugün bile iyi kurulmuş hissettiriyor.
Ana hikaye aslında bir yol hikayesi. Candlekeep'ten ayrıldıktan sonra Friendly Arm Inn'e sığınıyorsunuz; Khalid ve Jaheira'yla burada tanışmak parti kurmanın ilk adımı. Ardından Nashkel madenlerindeki sorun, Cloakwood ormanının tehlikeleri ve bölgeyi saran demir krizi geliyor. Varış noktası ise entrikaların merkezi olan Baldur's Gate şehri.
Müzik ve modlar
Müzikleri Michael Hoenig besteledi. Ana tema hem hüzünlü hem kahramanca bir ton taşıyor; şehir sokaklarının canlı parçaları, zindanların karanlık temaları ve yolculuk müzikleri oyunun havasını büyük ölçüde belirliyor.
Oyun aynı zamanda PC mod kültürünün en verimli dönemlerinden birine tanıklık etti. 640x480 çözünürlük modern ekranlarda küçük kalınca topluluk devreye girdi: çözünürlük yamaları, yeni yoldaşlar, genişletilmiş görevler ve tamamen yeni maceralar üretildi. Gibberlings 3 topluluğunun modları ve WeiDU kurulum aracı bu ekosistemin temel taşları oldu. Beamdog'un Enhanced Edition'ı da bu canlılığın üzerine geldi.
Bugün hangi sürümle oynanır?
Resmi sürümler ve topluluk projeleri arasında seçim yapmanız gerekiyor. Bir de baştan söylemek gerek: adı aynı olsa da Baldur's Gate 3 bambaşka bir oyun.
Orijinal sürüm ve Tales of the Sword Coast
1998 tarihli orijinal ve 1999'da çıkan Tales of the Sword Coast genişlemesi Infinity Engine'in ilk halini gösteriyor. Orijinal 640x480 çözünürlük bugünün ekranlarında epey küçük kalıyor; topluluğun çözünürlük yamaları ve WeiDU tabanlı modlar bu sürümü uzun yıllar ayakta tuttu. Kurmak mümkün, ama yeni başlayan biri için zahmetli.
Enhanced Edition (2012)
Beamdog'un (o dönemki adıyla Overhaul Games) geliştirdiği Enhanced Edition, oyunu modern sistemlere taşıyan resmi sürüm. Tales of the Sword Coast içeriğini kapsıyor; geniş ekran ve yüksek çözünürlük desteği, arayüz iyileştirmeleri, hata düzeltmeleri, yeni yoldaşlar (Neera, Dorn ve Rasaad) ve Black Pits adlı ayrı bir arena macerası ekliyor. Steam ve GOG gibi mağazalarda satılıyor, sonra konsollara ve mobil cihazlara da geldi. Çoğu oyuncu için en mantıklı başlangıç bu.
Siege of Dragonspear (2016)
Beamdog'un Enhanced Edition için hazırladığı genişleme, birinci ve ikinci oyun arasındaki boşluğu dolduran yeni bir hikaye anlatıyor. Ana oyunu bitirdikten sonra oynanıyor ve Baldur's Gate II'ye geçişi bağlıyor. Zorunlu değil, ama iki oyunu art arda oynayacaksanız geçişi daha akıcı kılıyor.
GemRB ve üçlemeyi birleştiren modlar
GemRB, Infinity Engine'i açık kaynak olarak yeniden yazan bir topluluk projesi. Oyunun kendisini içermiyor, sahip olduğunuz oyun dosyalarıyla çalışıyor ve farklı platformlarda oynamayı mümkün kılıyor. Baldur's Gate Trilogy (orijinal sürümler için) ve Enhanced Edition Trilogy (Enhanced Edition için) gibi modlar ise birinci ve ikinci oyunu tek kurulumda birleştiriyor. Bunlar deneyimli oyunculara yönelik.
Baldur's Gate 3 ayrı bir oyun
Larian Studios'un 2023'te yayımladığı Baldur's Gate 3 aynı Forgotten Realms evreninde geçiyor, ama bağımsız bir hikaye anlatıyor ve sıra tabanlı savaş kullanıyor. Birinci oyunu oynamadan başlamak mümkün; ilk iki oyunu bilenler bazı göndermeleri ve tanıdık yüzleri daha iyi anlıyor.
| Sürüm | Grafik | İçerik | Kontrol ve arayüz | Kimin için |
|---|---|---|---|---|
| Orijinal + Tales of the Sword Coast | 640x480, modlarla yükseltilebilir | Ana oyun ve genişleme | Orijinal arayüz | Mod kurmayı seven ve oyunu aslına uygun görmek isteyenler |
| Enhanced Edition | Geniş ekran, yüksek çözünürlük desteği | Ana oyun, genişleme, yeni yoldaşlar, Black Pits | İyileştirilmiş arayüz, hata düzeltmeleri | İlk kez oynayacakların çoğu |
| Enhanced Edition + Siege of Dragonspear | Enhanced Edition ile aynı | Birinci ve ikinci oyun arasında ek hikaye | Enhanced Edition ile aynı | Seriyi baştan sona oynamayı planlayanlar |
| Baldur's Gate 3 | Güncel 3D grafikler | Bağımsız yeni hikaye | Sıra tabanlı savaş | Ayrı bir oyun; ilk oyunun yerine geçmez |
İlk saatler için
Boşluk tuşu en iyi dostunuz. Oyun gerçek zamanlı akıyor ama boşlukla her an duraklatıp komut verebiliyorsunuz. Ayarlardan otomatik duraklatma seçeneklerini (düşman görüldüğünde, büyü bittiğinde gibi) açmak savaşları çok daha yönetilebilir hale getirir.
Düşük zırh sınıfı daha iyi. AD&D ikinci edisyonda zırh sınıfı (AC) ne kadar düşükse karakter o kadar zor vurulur. THAC0'da da düşük değer daha isabetli saldırı demek. Yeni oyuncuların en çok karıştırdığı konu bu.
Birinci seviye çok kırılgan. Özellikle büyücüler birkaç darbede düşebiliyor. İlk saatlerde yay ve sapan gibi menzilli silahlarla savaşın, ön safa dayanıklı karakterleri koyun.
Büyücüler ve rahipler büyülerini dinlenince yeniliyor ve hangi büyüyü hazırlayacağınızı dinlenmeden önce seçmeniz gerekiyor. Sleep gibi kontrol büyüleri ilk bölgelerde çok etkili.
Ana karakterin ölümü oyunun sonu demek, tuzaklar ve pusular da sık. Hızlı kaydı düzenli kullanın ve ayrıca kalıcı kayıt yuvaları açın.
Ün puanınızı takip edin. İyi ve kötü işler bu puanı değiştiriyor; bazı yoldaşlar ününüz çok düşünce, bazıları çok yükselince rahatsız olup gruptan ayrılabiliyor.
Aynı yılların sıra tabanlı fantastik stratejisi için Heroes of Might and Magic III incelememize bakabilirsiniz. İki yıl önce çıkıp rol yapma oyununa gerçek zamanlı aksiyon tarafından yaklaşan Diablo yazımız da iyi bir karşılaştırma sunuyor.
Sık sorulanlar
Kaç saatte biter?
Yalnızca ana hikayeyi takip eden biri ile her bölgeyi gezip yan görevleri yapan biri arasında büyük fark var. Keşfe ayırdığınız vakit süreyi belirgin şekilde uzatıyor.
Seri hangi sırayla oynanır?
Baldur's Gate (Enhanced Edition), isteğe bağlı olarak Siege of Dragonspear, ardından Baldur's Gate II ve genişlemesi Throne of Bhaal. Hikaye bu sırayla bütünlüklü bir üçleme gibi ilerliyor. Baldur's Gate 3 ayrı bir oyun.
Türkçe mi?
Orijinalin ve Enhanced Edition'ın resmi Türkçe sürümü yok. Topluluk çevirileri gündeme gelebiliyor; güncel durum için mağaza sayfasındaki dil listesine ve topluluk kaynaklarına bakın.
Enhanced Edition mı, orijinal mi?
İlk kez oynayacaksanız Enhanced Edition. Modern ekranlarda doğrudan çalışıyor ve arayüz iyileştirmeleri oyunu rahatlatıyor. Orijinal sürüm, mod topluluğunun eski projelerini denemek isteyen deneyimli oyuncular için anlamlı.
Pillars of Eternity, Divinity: Original Sin ve Pathfinder: Kingmaker gibi sonraki CRPG'lerde Baldur's Gate'in izlerini görmek zor değil. 2023'te Baldur's Gate 3'ün gördüğü ilgi de bu serinin adının hala ne kadar güçlü olduğunu gösterdi. Enhanced Edition sayesinde ilk oyun bugün modern bir bilgisayarda rahatça oynanabiliyor.

Yorumlar
Yorum Gönder