Microsoft, Ensemble Studios'un geliştirdiği Age of Empires II: The Age of Kings'i Eylül 1999'da yayımladı. Gerçek zamanlı strateji türünün en uzun yaşayan oyunlarından biri oldu: bugün hala aktif bir çok oyunculu sahnesi, turnuvaları ve yeni genişlemeleri var. Oyunun temeli iki şeye dayanıyor: Orta Çağ medeniyetlerini yönettiğiniz tarihi bir çerçeve ve ekonomiyle savaşı aynı anda çevirmenizi isteyen bir strateji yapısı.
Ensemble Studios
Ensemble Studios 1995'te Tony Goodman, Rick Goodman ve John Boog-Scott tarafından kuruldu. Ekibin önemli tasarımcılarından Bruce Shelley daha önce Sid Meier'le Civilization üzerinde çalışmıştı. Ekipteki tasarımcılardan Greg Street ise sonradan Blizzard'a geçip World of Warcraft'ta sistem tasarımına liderlik etti.
Stüdyonun çıkış noktası Civilization'ın tarihi atmosferini gerçek zamanlı bir oyuna taşımaktı. 1997'deki ilk Age of Empires başarılı olunca ekip devam oyununda kapsamlı bir yenilemeye gitti: yeni grafik motoru, daha iyi yapay zeka, daha geniş medeniyet listesi ve daha derin bir ekonomi.
On üç medeniyet
Oyun 13 medeniyetle çıktı; genişlemelerle bu sayı zamanla çok arttı. Her medeniyetin kendine özgü birimi, teknolojileri ve bonusları var. Britanyalıların uzun yaylı okçuları (longbowman), Frankların dayanıklı şövalyeleri ve kale inşasındaki avantajı, Moğolların atlı okçuları, Çinlilerin Chu Ko Nu'su ve ucuz teknolojileri, Sarazenlerin Mameluk süvarisi ve pazar bonusu, Vikinglerin Berserk piyadeleri ve ucuz gemileri, Türklerin ücretsiz Chemistry teknolojisi, Perslerin savaş filleri, Keltlerin hızlı Woad Raider piyadeleri, Japonların samurayları ve Gotların ucuz piyadesi ile Huskarl'ları bu farklılığın örnekleri.
Bu farklar oyun planını doğrudan etkiliyor. Viking oynayan biri deniz kontrolüne ve akınlara yaslanırken, Moğol oynayan biri atlı okçularla haritada sürekli hareket halinde kalabiliyor. Oyunun yıllar boyunca taze kalmasının en büyük sebeplerinden biri bu çeşitlilik.
Dört kaynak, sürekli çalışan köylüler
Ekonomi dört kaynağa dayanıyor. Yiyecek avdan, balıktan, toplayıcılıktan ve tarladan geliyor; asker üretimi ve büyüme için gerekiyor. Odun binalar, gemiler ve pek çok teknoloji için. Altın madenden ya da ticaretten geliyor ve gelişmiş birimlerle teknolojilerin bedeli. Taş ise kaleler ve surlar için.
Yeni başlayanlar her şeyi aynı anda toplamaya çalışırken, deneyimli oyuncular köylülerin hiç boş kalmamasına odaklanıyor ve "build order" denen, saniyesi saniyesine hesaplanmış açılış sıraları uyguluyor. TheViper, Hera, Tatoh ve Liereyy gibi oyuncular bu açılışları dakika dakika inceliyor; birkaç saniyelik kazanç maçın gidişatını değiştirebiliyor.
Çağlar
Oyunun belirleyici yapısı çağ atlama. Dört çağ var ve her biri kullanabildiğiniz birimleri ve oyunun temposunu değiştiriyor.
Dark Age (Karanlık Çağ) mütevazı bir başlangıç: köylüler, birkaç temel birim ve ilk keşifler. Bu çağdaki erken baskınlara topluluk "drush" diyor. Feudal Age'de okçular, mızrakçılar ve keşif süvarileri devreye giriyor; erken saldırıların asıl zamanı burası. Castle Age'de şövalyeler, kuşatma silahları, kaleler ve her medeniyetin kendine özgü birimi açılıyor. Imperial Age ise en güçlü birimlerin, topçunun ve uzun, kalabalık savaşların çağı.
Ne zaman çağ atlayacağınız oyunun en önemli kararlarından biri. Saldırgan bir oyuncu Feudal Age'de rakibini erkenden bunaltmaya çalışırken, savunmacı biri ekonomisini büyütüp (topluluğun deyişiyle "boom") sonraki çağda daha güçlü bir orduyla karşılık veriyor. Bu ikisi arasındaki denge her maçı farklı kılıyor.
Haritalar
Haritalar da oyunu baştan değiştiriyor. Arabia açık, kaynakları bol ve erken saldırıya uygun bir harita; bire bir maçların en popüleri. Black Forest sık ağaçlarla kapalı, dar geçitlerin savunmayı kolaylaştırdığı bir harita. Coastal ve Islands deniz savaşını ve gemi teknolojisini öne çıkarıyor. Nomad'da kasaba merkezi olmadan başlıyor ve şehrinizi nereye kuracağınıza kendiniz karar veriyorsunuz. Regicide modunda ise kral biriminizi hayatta tutmanız gerekiyor.
Üst seviyede harita kontrolü çağ zamanlaması ve ekonomi kadar önemli. Oyuncular haritayı sürekli izliyor, rakibin yerini ve kaynaklarını, yaban domuzu, altın ve geyik gibi noktaları takip ediyor. Rakibin yaban domuzunu çalmak (boar steal) ya da avlanan köylüleri tacizle oyalamak (laming) gibi hileler turnuva oyununun parçası haline geldi.
Çok oyunculu sahne
Oyun 1999'dan bu yana kesintisiz oynanıyor. Önce MSN Gaming Zone, sonra GameRanger ve Voobly gibi topluluk platformları, bugün de Definitive Edition'ın kendi altyapısı bu sahneyi taşıdı. Voobly 2000'lerin ortasından itibaren topluluk turnuvalarının merkeziydi. Hidden Cup topluluk tarafından düzenlenen köklü bir turnuva serisi. Red Bull Wololo ise TheViper, Hera, Liereyy ve Yo gibi yıldızların sahneye çıktığı en prestijli organizasyonlardan.
Definitive Edition'ın 2019'da çıkmasıyla oyun yeni bir oyuncu kitlesi kazandı. Microsoft'un Forgotten Empires ekibiyle birlikte geliştirmeyi sürdürmesi oyunun ömrünü uzattı. Twitch ve YouTube'da T90Official, Nili, TheViper, Hera ve MbL gibi yayıncılar geniş izleyici kitlelerine ulaşıyor.
Genişlemeler
The Conquerors (2000) ilk büyük genişlemeydi ve Aztekler, Mayalar, Koreliler, İspanyollar ile Hunları ekledi. 2013'te topluluk modu olarak başlayan The Forgotten resmi olarak yayımlandı ve İtalyanlar, Hintliler, İnkalar, Macarlar ile Slavları getirdi. The African Kingdoms (2015) Berberileri, Etiyopyalıları, Malilileri ve Portekizlileri; Rise of the Rajas (2016) Burmalıları, Khmerleri, Malayları ve Vietnamlıları ekledi.
Definitive Edition'dan sonra da içerik gelmeye devam etti. Lords of the West (2021) Burgonyalıları ve Sicilyalıları, aynı yıl çıkan Dawn of the Dukes Bohemyalıları ve Polonyalıları ekledi. Return of Rome (2023) ise ilk Age of Empires'ın birimlerini ve kampanyalarını bu oyunun içine taşıdı.
Kampanyalar
Tek oyunculu kampanyalar oyunun en sevilen kısımlarından. Orijinal oyunda William Wallace, Joan of Arc, Selahaddin Eyyubi, Cengiz Han ve Frederick Barbarossa kampanyaları vardı. William Wallace kampanyası aynı zamanda oyunun eğitim bölümü. Selahaddin kampanyası Haçlı Seferleri dönemini, Cengiz Han kampanyası Moğol İmparatorluğu'nun yükselişini, Barbarossa kampanyası Kutsal Roma İmparatorluğu'nu işliyor. The Conquerors bunlara Attila, El Cid ve Montezuma kampanyalarını ekledi.
Kampanyalar tarihi birebir anlatmıyor, ama oyuncuyu dönemin liderleri ve savaşlarıyla tanıştırıyor. Birçok oyuncu Selahaddin'in ya da El Cid'in adını ilk kez bu oyunda duydu.
Birimleri yönetmek
Age of Empires II, birimleri düzenli bir şekilde dizmenizi sağlayan formasyonlar ve devriye (patrol), yerinde dur (stand ground) ve koru (guard) gibi komutlar getirdi. Yapay zekaya karşı oynamak pratik için iyi bir yol, ama asıl sınav insan rakipler. Beklenmedik stratejiler, birim birim kontrol (micro) ve psikolojik baskı yapay zekanın veremeyeceği bir zorluk yaratıyor.
Topluluk ve modlar
Oyunun çevresinde büyük bir mod ve senaryo topluluğu var. Topluluğun geliştirdiği UserPatch, klasik sürüme yüksek çözünürlük desteği, çok oyunculu iyileştirmeler ve yeni özellikler ekledi. Oyuncular kendi haritalarını tasarlıyor, senaryolar yazıyor, yapay zeka betikleri geliştiriyor ve turnuvalar düzenliyor. Oyunun bu kadar uzun yaşamasının arkasında büyük ölçüde bu topluluk var.
Müzikleri Stephen Rippy imzalı. Rahipler düşman birimini kendi tarafınıza çevirirken çıkan "Wololo" sesi ise oyunun dışına taşıp bir internet şakasına dönüştü.
Ensemble Studios aynı motorun üzerine 2002'de mitolojik temalı Age of Mythology'yi geliştirdi.
Bugün hangi sürümle oynanır?
Bugün karşınıza üç sürüm çıkıyor. Üçü de aynı oyunun temelini taşıyor; fark grafikte, içerik miktarında ve çok oyunculu altyapıda.
Orijinal sürüm ve The Conquerors
1999 tarihli The Age of Kings ile 2000'de çıkan The Conquerors oyunun klasik hali. Bu sürümler artık dijital mağazalarda ayrı satılmıyor; eski CD'si olanlar kurabiliyor. Modern Windows sürümlerinde çözünürlük ve uyumluluk sorunları çıkabiliyor. UserPatch bu sürümü uzun yıllar güncel tuttu ve Voobly'deki çok oyunculu sahnenin temeli oldu.
HD Edition (2013)
Steam'de yayımlanan HD Edition, orijinal oyunu ve The Conquerors'u daha yüksek çözünürlük desteği ve Steam üzerinden çevrimiçi oyunla bir araya getirdi. The Forgotten, The African Kingdoms ve Rise of the Rajas bu sürüm için çıktı. Definitive Edition'dan sonra topluluğun büyük kısmı yeni sürüme geçti; HD Edition'ı bugün seçmek için özel bir sebebiniz olmalı.
Definitive Edition (2019)
Yeni başlayan biri için en mantıklı seçim. Yeniden çizilmiş 4K grafikler, yenilenmiş arayüz, önceki genişlemelerin içeriği, yeni kampanyalar ve aktif sıralamalı çok oyunculu mod bu sürümde. Steam ve Microsoft Store'da satılıyor, PC Game Pass kataloğunda da yer aldı, sonradan Xbox konsollarına taşındı. Yeni genişlemeler ve denge güncellemeleri yalnızca bu sürüme geliyor, turnuvaların neredeyse tamamı da burada oynanıyor.
| Sürüm | Grafik | İçerik | Çok oyunculu | Kimin için |
|---|---|---|---|---|
| Orijinal + The Conquerors | Orijinal 2D, düşük çözünürlük | 18 medeniyet, klasik kampanyalar | Topluluk platformları üzerinden | Elinde eski CD'si olan, saf nostalji arayanlar |
| HD Edition | Yüksek çözünürlük desteği, orijinal sanat | Ek genişlemelerle büyüyen medeniyet listesi | Steam üzerinden, oyuncu sayısı az | Sadece bu sürüme sahip olup yükseltmek istemeyenler |
| Definitive Edition | Yeniden çizilmiş 4K grafikler | En geniş medeniyet ve kampanya seçkisi | Aktif sıralamalı mod, turnuva sahnesi | Yeni başlayanlar ve rekabetçi oynamak isteyen herkes |
İlk saatler için
Köylü üretimini durdurmayın. İlk on beş dakikadaki en sık hata Town Center'ın boş kalması. Köylü kuyruğunu sürekli dolu tutmak hangi medeniyeti seçtiğinizden daha belirleyici.
Boştaki köylü düğmesini ve kısayolunu öğrenin. Kaynak toplamayı bırakmış köylüleri tek tek bulur; bunu alışkanlık haline getirmek ekonominizi hemen hızlandırır.
Ev yapmayı unutmayın. Her ev nüfus sınırını yükseltir. Sınıra takılınca üretim durur ve bu çoğu zaman fark edilmeden dakikalar kaybettirir. Tarlalar da zamanla tükenir; değirmende tarla kuyruğu oluşturursanız tükenen tarlalar kendiliğinden yeniden ekilir.
Kampanyalara William Wallace ile başlayın. Bu kampanya eğitim bölümü olarak tasarlandı; hareket, savaş ve ekonomi temellerini sırayla öğretir. Definitive Edition'daki Art of War görevleri açılış sıralarını ve savaş kontrolünü pratik etmek için iyi bir sonraki adım.
Çok oyunculuya geçmeden önce yapay zekayı orta zorlukta rahatça yenebiliyor olmak, sıralamalı maçlardaki ilk haftayı daha az sinir bozucu hale getirir. Bina ve birim kısayollarını da erken öğrenin; hızlı maçlarda farkı açan şey çoğu zaman fareyle menü aramamak.
Aynı yılın sıra tabanlı strateji tarafını merak ediyorsanız Heroes of Might and Magic III incelememize, gerçek zamanlı stratejinin öbür büyük ekolü için StarCraft yazımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Hangi sürümle oynanmalı?
Yeni başlıyorsanız Definitive Edition. En geniş içerik, güncel çok oyunculu altyapı ve modern sistemlerde sorunsuz çalışma bu sürümde.
Ücretsiz mi?
Hayır, ücretli. Definitive Edition PC Game Pass kataloğunda yer aldığı için abonelikle de oynanabiliyor; katalog zamanla değiştiğinden güncel durumu kontrol edin.
Türkçe mi?
Definitive Edition'ın dil seçenekleri arasında Türkçe var. 1999 sürümünün dünya genelinde dağıtılan kopyalarında Türkçe yoktu. Satın almadan önce mağaza sayfasındaki dil listesine bakın.
İlk oyunu oynamadan başlanır mı?
Evet. Oyunlar hikaye olarak birbirine bağlı değil, her biri farklı bir dönemi işliyor.
Kaç saatte biter?
Kesin bir cevabı yok. Kampanyaların her biri birkaç saat sürüyor ve Definitive Edition'da çok sayıda kampanya var. Rastgele haritalar ve çok oyunculu maçların ise sonu yok; tek bir maç genellikle yarım saat ile bir saat arasında sürüyor, ama bu ayarlara göre değişiyor.
Yorumlar
Yorum Gönder