
Another World 1991'de çıktı ve büyük ölçüde tek bir kişinin işiydi. Fransız geliştirici Éric Chahi programlamayı, grafikleri, animasyonu ve hikayeyi müzik dışında neredeyse tamamen kendisi yaptı. Oyunu Delphine Software yayımladı. Kuzey Amerika'da Out of This World adıyla satıldı; bugün sürüm ararken karışıklık çıkmasının sebebi bu, ikisi aynı oyun.
Bir adam, iki yıl
Chahi projeye 1989'da başladı. Daha önce Delphine'in Future Wars'u üzerinde çalışmıştı; Delphine o yıllarda Future Wars ve Operation Stealth gibi tıkla-oyna macera oyunlarıyla tanınıyordu. Chahi'nin hedefi bir filmin gerilimini, sürprizini ve duygusal bağını oyunculuktan vazgeçmeden bir oyuna taşımaktı.
Animasyonlar için rotoskop tekniğini kullandı: kendi hareketlerini kaydedip bunları referans alarak çizdi. Koşu, kayma, düşme gibi hareketlerin dönemine göre doğal görünmesinin sebebi bu. Geliştirme yaklaşık iki yıl sürdü.
Delphine sonradan Flashback ile benzer sinematik platform anlayışını sürdürdü. Yalnız Flashback, Another World'ün devamı değil; farklı bir ekibin yaptığı ayrı bir oyun.
Çokgenlerden kurulmuş bir dünya
Oyunun en dikkat çeken teknik yanı grafik yaklaşımıydı. Dönemin oyunlarının çoğu önceden çizilmiş sprite'lar kullanırken Chahi karakterleri ve nesneleri vektörel olarak tanımlanmış çokgenlerle çizdi. Bu sayede akıcı, sinematik animasyonlar mümkün oldu ve oyun kendine özgü, düz renkli, gölgeli bir görünüm kazandı.
Amiga 500 sürümü ekranda 16 renkle çalışıyordu. Chahi bu sınırı atmosfere çevirdi. Mor ve mavi tonlar dünyanın yabancılığını vurguluyor, tehlike anlarında renkler sertleşiyor, su altı bölümleri koyu yeşilliklere bürünüyor. Arka planlardaki tuhaf bitkiler, dev mağara duvarları ve yapı kalıntıları ön plandaki çokgen karakterlerle birleşince gerçekten başka bir gezegende olduğunuzu hissettiriyor.
Ölüm bir ders
Another World bugünün ölçülerine göre acımasız bir oyun. Lester neredeyse her yeni sahnede bir şekilde ölüyor: bir yaratık yakalıyor, lazer çarpıyor, düşüyor, boğuluyor. Ama her ölüm bir bilgi. Bir sonraki denemede o tuzağı tanıyorsunuz ve geçiyorsunuz. Ustalaştıkça sahneler kesintisiz bir akışa dönüşüyor.
Bu zorluk, hikayenin anlattığı şeyle de uyumlu. Lester yabancı bir dünyada çaresiz ve kırılgan bir adam. Kolay bir oyun bu duyguyu veremezdi.
Silah
Oyunda bulduğunuz silah tek bir tuşla üç farklı iş görüyor. Kısa basış normal atış yapıyor. Tuşu bir süre basılı tutunca önünüze bir enerji kalkanı kuruyorsunuz. Daha uzun basılı tutunca kalkanları ve bazı duvarları delen güçlü bir atış hazırlanıyor. Düşman askerlerle çatışmalar bu üçünün zamanlamasına dayanıyor; ne zaman kalkan kuracağınızı, ne zaman güçlü atışa geçeceğinizi bilmek gerekiyor. Bazı karşılaşmalarda ise savaşmak yerine kaçmak ya da çevreyi kullanmak tek çıkış.
Lester ve yabancı dostu
Oyunun en dokunaklı tarafı Lester ile adını hiç öğrenmediğimiz yabancı arasındaki ilişki. Farklı dünyalardan geliyorlar, farklı diller konuşuyorlar ve birbirlerini anlamıyorlar. Yine de oyun boyunca aralarında kelimesiz bir güven kuruluyor.
Bu bağ tamamen eylemlerle anlatılıyor. Birlikte hapishaneden kaçıyorlar, biri diğerini bir çukurdan çıkarıyor, sırt sırta savaşıyorlar. Bir sahnede yabancı Lester'ı kurtarıyor, bir başkasında Lester ona yetişiyor. Yabancının jestleri, korkup geri çekilmesi ya da tehlikede Lester'ı korumaya çalışması, basit animasyonlarla karakterini aktarıyor. Oyunun orta bölümündeki kaçış, döneminin en akılda kalan ortak macera sahnelerinden biri.
Oyun içinde film
Another World hikayeyi ayrı bir video olarak değil, oyunun kendi grafikleriyle kurulmuş kısa sinematik kesitlerle anlatıyor. Uzaktan bir yaratığın silueti görünüyor, sonraki karede Lester'ın yüzüne yakın plan geliyor. Bu geçişler oyunun içine öyle yerleşmiş ki kontrolün sizden alındığını pek hissetmiyorsunuz. Ölüm animasyonları bile aynı özenle sahnelenmiş.
Ses de aynı ekonomiyle kullanılıyor. Müzik nadiren çalıyor; çaldığında etkisi büyük. Yabancı dünyanın sesleri, hayvan çığlıkları, mekanik çatırtılar ve su damlaları arasında Lester'ın nefesi ve ayak sesleri bir insanın orada ne kadar yalnız olduğunu hissettiriyor. Konuşmalar anlaşılmaz bir yabancı dilde; hikaye neredeyse tamamen görüntüyle anlatılıyor.
Bıraktığı iz
Oyun önce Amiga ve Atari ST'de çıktı, ardından PC ve konsollara taşındı. Eleştirmenlerden ve oyunculardan güçlü bir karşılık aldı. Diyalog kullanmadan karakterler arasında bağ kuran, hikayeyi yalnızca görüntü ve hareketle anlatan yaklaşımı, sonraki yıllarda Limbo ve Inside gibi bağımsız oyunlarla sık sık karşılaştırılıyor. Tek kişinin kısıtlı teknolojiyle neler yapabileceğinin en çok anılan örneklerinden biri olarak da hala gösteriliyor.
Platformlar arasında farklar var. Amiga sürümü 16 renkle orijinal görünümü sunuyor. SNES sürümü Out of This World adıyla çıktı ve Nintendo'nun içerik politikaları yüzünden bazı değişiklikler içeriyor. Japonya'da farklı bir isimle ve bazı oynanış ayarlamalarıyla yayımlandı.
Bugün hangi sürümle oynanır?
20th Anniversary Edition
Bugün en kolay ulaşılan ve genellikle önerilen sürüm. 2011'de Éric Chahi'nin gözetiminde hazırlandı. Oyun sırasında yüksek çözünürlüklü grafiklerle orijinal görünüm arasında geçiş yapabiliyorsunuz. Ses yenilendi, farklı zorluk seviyeleri eklendi. PC'de Steam ve GOG gibi mağazalarda, ayrıca çeşitli konsollarda ve mobil cihazlarda var.
15th Anniversary Edition
2006'da Windows için çıkan bu sürüm oyunu daha yüksek çözünürlükte çalışacak şekilde yeniledi. 20. yıl sürümünden sonra büyük ölçüde onun gölgesinde kaldı.
Orijinal Amiga ve Atari ST sürümleri
Görüntüyü ve sesi aslına en yakın haliyle görmek isteyenler bu sürümlere orijinal donanımla ya da emülatörle ulaşabiliyor. 20. yıl sürümünün klasik grafik modu aynı görüntüyü çok daha zahmetsiz sunduğu için çoğu oyuncuya o yetiyor.
SNES ve Mega Drive sürümleri
Bölgeye göre Out of This World adıyla da satılan bu uyarlamalar bazı içerik farkları taşıyor. Bugün daha çok koleksiyon ve karşılaştırma merakı için ilgi çekici.
| Sürüm | Grafik | İçerik ve ekler | Kontrol | Kimin için |
|---|---|---|---|---|
| 20th Anniversary Edition | Yüksek çözünürlük ve klasik görünüm arasında geçiş | Yenilenmiş ses, zorluk seçenekleri | Klavye, oyun kolu, mobilde dokunmatik | İlk kez oynayanlar |
| 15th Anniversary Edition | Daha yüksek çözünürlük | Orijinal içerik | Klavye | Bu sürüme zaten sahip olanlar |
| Amiga / Atari ST | Orijinal 16 renkli görünüm | Orijinal deneyim, şifre sistemi | Joystick ya da klavye | Aslına sadakat arayanlar |
| SNES / Mega Drive | Konsol uyarlaması | Bölgeye göre değişiklikler | Oyun kolu | Koleksiyoncular ve karşılaştırma meraklıları |
Başlarken bilmeniz gerekenler
Ölmek oyunun parçası. Öldüğünüzde uzun bir yolu baştan oynamazsınız; genellikle hemen önceki kontrol noktasından devam edersiniz. Her ölüm o sahnede neyin yanlış gittiğine dair bir ipucu.
İlk saniyelerde vakit kaybetmeyin. Oyun Lester'ın bir su havuzunun dibinde belirmesiyle başlıyor; hemen yüzeye yüzmezseniz sizi derine çeken bir şeyle karşılaşırsınız. Oyunun "dur ve düşün" değil "hareket et ve öğren" mantığını ilk anda gösteren sahne bu.
Düşman bir kalkanın arkasındayken normal atışlar boşa gider. Önce kendi kalkanınızı kurup sonra güçlü atışla onunkini kırmak bu karşılaşmaların temel çözümü. Her yaratıkla da savaşamazsınız; oyunun başındaki canavar gibi bazı tehditlerde çözüm çevreyi okuyup kaçış yolunu bulmak.
Orijinal sürümler kontrol noktalarında kısa şifreler gösterir. Oyunu kapattıktan sonra kaldığınız yere dönmek için bunları bir kenara yazın. Hapishaneden kaçış bölümünde yol arkadaşınızın nereye yöneldiğine ve nerede beklediğine bakın; çoğu zaman doğru rotanın en iyi ipucu bu.
Sık sorulanlar
Kaç saatte biter?
Kısa bir oyun; sahnelerin çözümünü bilen biri onu kısa sürede bitirir. İlk oynayışta deneme yanılma yüzünden süre kişiden kişiye çok değişir ve genellikle birkaç oturuma yayılır.
Türkçe mi?
Resmi Türkçe dil seçeneği beklemeyin, ama bunun pek önemi yok. Konuşmalar anlaşılmaz bir yabancı dilde ve menüler dışında okunacak metin yok denecek kadar az.
Devamı var mı?
Resmi devamı 1994'te Sega CD için çıkan Heart of the Alien. Flashback ise Delphine'in ayrı bir oyunu.
Hangi sürümle başlamalıyım?
İlk kez oynayacaksanız 20th Anniversary Edition. Klasik grafik moduna geçerek oyunun 1991'deki görünümünü de görebilirsiniz.
Rotoskop tekniğini oyunlara taşıyan öncülerden biri için Prince of Persia (1989) incelememize bakabilirsiniz.
Bugün oynadığınızda grafikler eski, mekanikler acımasız gelebilir. Ama Lester'ın yabancı dünyaya düşüşü, o kelimesiz dostluk ve sessiz final hala aynı etkiyi bırakıyor. Bir saatlik bir akşamı ayırabilecek herkesin denemesi gereken bir oyun.

Yorumlar
Yorum Gönder