Diablo 1996'nın son günlerinde çıktı. Geliştiricisi Blizzard Entertainment'ın o dönem küçük bir yan stüdyosu olan Blizzard North'tu. Oyuncuları bir köy, o köyün altında aşağı doğru inen karanlık bir zindan ve "Stay awhile and listen" diyen yaşlı Deckard Cain karşılıyordu. Aşağıda oyunun nasıl ortaya çıktığını, onu farklı kılan mekanikleri ve bugün hangi sürümle oynamanın mantıklı olduğunu anlatıyorum.

Sıra tabanlı olarak başlayan bir proje
Diablo'nun hikayesi Max ve Erich Schaefer kardeşlerle David Brevik'in 1993'te kurduğu Condor Studios'ta başlıyor. Ekip aslında sıra tabanlı bir RPG yapmak istiyordu. Yayıncı ararken Blizzard'la yollarını kesiştirdiler; Blizzard sonunda Condor'u satın aldı ve stüdyonun adı Blizzard North oldu.
Blizzard tarafının önerdiği en büyük değişiklik oyunu gerçek zamanlıya çevirmekti. Brevik başta karşı çıktı; Rogue benzeri bir zindan oyununun ruhunun sıra tabanlı yapıda yaşadığını düşünüyordu. Ekip yine de denedi ve gerçek zamanlı savaşın hızıyla RPG ilerlemesinin birleşimi, oyunu tanımlayan şey haline geldi.
Üç sınıf
Oyunda üç sınıf vardı: Warrior, Rogue ve Sorcerer. Warrior yakın dövüşte dayanıklıydı, Rogue okla uzaktan vuruyordu, Sorcerer büyüye dayanıyordu. Sınıflar arasındaki sınır kesin değildi. Büyü kitapları her sınıf tarafından okunabildiği için bir Warrior da belli ölçüde büyü öğrenebiliyordu.
Tristram ve ahalisi
Tristram, zindan turları arasında döndüğünüz bir mola noktasından fazlasıydı. Griswold'un demirhanesi, Pepin'in şifa kulübesi, sarhoş Farnham'ın gevezelikleri, Gillian'ın endişeli konuşmaları... Her karakter görevlere ve köyün geçmişine dair parçalar taşıyordu. Deckard Cain ise her yanına gidişinizde aynı cümleyle açılıyordu: "Stay awhile and listen." Bu replik oyun tarihinin en çok hatırlanan cümlelerinden biri oldu.
Matt Uelmen'in Tristram teması
Köyün atmosferinin büyük kısmı Matt Uelmen'in bestelediği müzikten geliyor. Akustik gitarla açılan o hüzünlü melodi arka plan sesi olmanın ötesine geçti. Tema Diablo II'de yeniden işlendi, sonraki oyunlarda da ona selam verildi. Seriyle büyüyenler için Diablo denince akla gelen ilk ses hala bu gitar.
Katedralin altındaki on altı kat
Tristram'ın altında on altı katlık bir zindan uzanıyordu. Katedralin altından başlıyor, sırasıyla Catacombs, Caves ve en sonunda Hell bölümlerine iniyordunuz. Her bölümün kendi görünüşü, kendi düşmanları ve kendi temposu vardı. İlk katların loş mezarlarından sonra mağaralar daha geniş ve tehlikeli, son bölüm ise apayrı bir yerdi.
The Butcher
Oyunun en çok anlatılan anı büyük ihtimalle The Butcher'la karşılaşma. İkinci katta bir kapıyı açtığınızda içi cesetlerle dolu bir oda ve ortasında dev bir yaratık çıkıyordu. "Ah, fresh meat!" diye üzerinize koşan Butcher, birçok oyuncunun Diablo'da ilk kez öldüğü düşmandı. Ondan sonra her kapıyı biraz daha temkinli açtınız.
Kral Leoric
Bir başka unutulmaz düşman, Skeleton King olarak da bilinen Kral Leoric. Tristram'ın eski hükümdarı, Diablo'nun karanlık etkisi altında deliren ve ölümünden sonra iskelet bir kral olarak geri dönen bir figür. Onun hikayesi oyunun içindeki kitaplarda ve köylülerin anlattıklarında parça parça açılıyordu. Diablo'nun basit bir kes-biç oyunundan fazlası olduğunu gösteren yer de burasıydı: oyuncu dünyanın karanlık geçmişini okuyarak öğreniyordu.
Ganimet sistemi
Diablo'nun en çok taklit edilen yanı rastgele üretilen eşyalardı. Silah ve zırhlar rastgele özelliklerle düşüyor, nadirlik seviyeleri ve benzersiz eşyalar bulunuyordu. "Bir kez daha öldürsem daha iyisi düşer" düşüncesiyle aynı düşmanı defalarca kesmek, aynı katları tekrar tekrar taramak o günlerin oyuncusu için yeni bir alışkanlıktı. Bugün "farming" dediğimiz şeyin adı henüz yaygın değildi, ama Diablo oyuncuları bunu zaten yapıyordu.
Eşya üretimi önek (prefix) ve sonek (suffix) mantığıyla çalışıyordu. Temel bir eşyaya rastgele bir önek ve sonek eklenince isim de özellikler de değişiyordu. Bu yüzden iki oyuncunun birebir aynı eşyayı bulması nadirdi ve her oyun biraz farklı bir envanterle bitiyordu.
Battle.net
Diablo, Blizzard'ın internet üzerinden ücretsiz çok oyunculu oyun sunan hizmeti Battle.net'le birlikte geldi. 1996'da çok oyunculu oyunlar çoğunlukla yerel ağda ya da Kali gibi üçüncü taraf hizmetlerle oynanıyordu. Diablo ile birlikte geliştiricinin kendi altyapısı üzerinden arkadaşlarla aynı zindana inmek mümkün oldu. Birlikte ilerlemek, eşya paylaşmak, boss'lara beraber girmek çevrimiçi oyunun nereye gideceğine dair erken bir işaretti.
PK tartışması
Battle.net'in karanlık bir yüzü de vardı. Diğer oyuncuları öldürmek, yani PK (player killing), topluluğu ikiye böldü. Bir kesim bunu oyunun özgürlüğünün parçası sayarken, özellikle yüksek seviyeli oyuncuların düşük seviyelileri avlaması pek çok kişi için oyunu çekilmez hale getiriyordu. Diablo II'de bu sorun "hostile" sistemiyle sınırlanmaya çalışıldı.
Bıraktığı iz
Diablo'dan sonra aksiyon RPG ayrı bir tür olarak konuşulmaya başlandı. Kes-biç savaş, ganimet odaklı ilerleme, rastgele üretilen zindanlar ve karakter gelişimi formülü Dungeon Siege, Titan Quest, Path of Exile ve Grim Dawn gibi pek çok oyunda yeniden karşımıza çıktı. Borderlands serisi aynı ganimet mantığını nişancı türüne taşıdı.
Serinin kendisi de büyüdü. 2000'de çıkan Diablo II daha geniş bir dünya, daha fazla sınıf, yetenek ağaçları ve runeword'lerle türün en çok oynanan oyunlarından biri oldu. 2012'deki Diablo III daha parlak görüntüsü ve farklı yaklaşımıyla tartışıldı. 2023'te Diablo IV geldi. Hepsinin başlangıç noktası ise ilk oyundaki o katedral.
Bugün hangi sürümle oynanır?
Bütün seçenekler aynı oyunu sunuyor; fark modern sistemlerle uyumda, görüntü ayarlarında ve küçük konfor özelliklerinde.
Orijinal CD sürümü
1996 sonunda Windows için çıkan orijinal sürüm 640x480 çözünürlükte çalışır. CD'si elinde olanlar kurabiliyor, ama güncel Windows sürümlerinde renk ve uyumluluk sorunları çıkabiliyor. Nostalji açısından en saf hali bu, pratiklik açısından en zahmetlisi.
Hellfire genişlemesi
1997'de Sierra'nın yayımladığı ve Synergistic Software'in geliştirdiği Hellfire, Blizzard'ın doğrudan elinden çıkmamış resmi bir genişleme. Yeni sınıf olarak Monk'u, iki yeni zindan bölgesini, yeni canavar ve eşyaları ekledi. Topluluğun bir kısmı Hellfire'ı ana oyunun doğal devamı sayıyor, bir kısmı denge değişiklikleri yüzünden saf Diablo'yu tercih ediyor.
GOG sürümü
Diablo 2019'da GOG'da yeniden satışa çıktı; bu, oyunun yıllar sonra ilk kez dijital olarak resmi yoldan satın alınabilmesi demekti. Paket Hellfire'ı da içeriyor ve orijinal deneyimi koruyan "klasik" sürümün yanında modern sistemler için düzeltilmiş bir sürüm sunuyor. Bugün oyunu yasal yoldan edinmenin en kolay yolu bu.
DevilutionX
DevilutionX, oyunun tersine mühendislikle yeniden oluşturulmuş kaynak kodu üzerine kurulu açık kaynaklı bir topluluk projesi. Oyunun kendisini içermiyor; çalışması için orijinal oyunun veri dosyası (DIABDAT.MPQ) gerekiyor ve bu dosya GOG sürümünden ya da CD'den alınabiliyor. Karşılığında geniş ekran ve yüksek çözünürlük, oyun kolu desteği, kasabada koşma gibi isteğe bağlı konfor ayarları, Hellfire desteği ve Windows dışındaki pek çok platformda çalışma imkanı veriyor. Ayarları kapattığınızda orijinal oynanışa oldukça yakın kalıyor.
Dijital mağazalardan kaybolup yıllar sonra geri dönmek Diablo'nun da başına geldi. Konunun genel resmini kaybolan oyunlar ve dijital arşivcilik yazımızda anlattık.
| Sürüm | Grafik | İçerik | Kontrol ve konfor | Kimin için |
|---|---|---|---|---|
| Orijinal CD | 640x480, orijinal | Yalnız ana oyun | Klavye ve fare, konfor eklentisi yok | Eski donanımda saf nostalji arayanlar |
| GOG (klasik ve güncellenmiş) | Orijinal görüntü, modern sisteme uyumlu | Diablo ve Hellfire | Orijinal kontroller | Kurulumla uğraşmadan resmi sürümü oynamak isteyenler |
| DevilutionX | Geniş ekran ve yüksek çözünürlük seçeneği | Diablo ve Hellfire (veri dosyası gerekir) | Oyun kolu desteği, isteğe bağlı konfor ayarları | Modern ekranda, isterse oyun koluyla oynamak isteyenler |
İlk saatler için öneriler
İlk karakteriniz için Warrior seçin. Yüksek canı ve yakın dövüş gücü tehlikeli ilk katlarda hata payı bırakır. Sorcerer güçlüdür, ama düşük canıyla başlangıçta kırılgandır.
Shift basılıyken tıklarsanız karakter düşmana yürümeden olduğu yerden saldırır. Rogue ve Sorcerer için dar koridorlarda bu hayat kurtarır.
Kemeri iksirle doldurun. Kemerdeki iksirler sayı tuşlarıyla anında içilir; kalabalık bir odada çantayı açıp iksir aramak genellikle ölümle biter.
Büyülü eşyaların özellikleri tanımlanmadan görünmez. Deckard Cain bu işi ücret karşılığında yapar. Griswold yıpranan silah ve zırhı onarır, Pepin canınızı ücretsiz yeniler. Eşyalar kullandıkça yıpranır ve dayanıklılık sıfıra inince kırılır, bu yüzden uzun bir tura çıkmadan önce tamir alışkanlık olmalı.
Yanınızda her zaman en az bir Town Portal parşömeni taşıyın. Çanta dolduğunda ya da can azaldığında kasabaya hızlı dönüşün yolu bu ve unutmak en sık yapılan hatalardan biri.
Butcher'ı hafife almayın. İkinci katta karşınıza çıkan bu düşman yeni karakterleri saniyeler içinde öldürebilir. Hazır hissetmiyorsanız odaya dalmak zorunda değilsiniz; önce seviye atlayıp ekipmanı güçlendirmek daha akıllıca.
Sık sorulanlar
Diablo kaç saatte biter?
Oyun tarzına ve sınıfa göre değişir. Tek karakterle on altı katı inip Diablo'yu yenmek çoğu oyuncu için birkaç akşama yayılan, görece kısa bir iş. Hellfire'ın ek bölgeleri bu süreyi uzatır.
Diablo ücretsiz mi?
Hayır, oyun ücretli. DevilutionX ücretsiz bir topluluk projesi olsa da oyunu içermez; çalışması için oyunun veri dosyasına sahip olmanız gerekir.
Türkçe mi?
Oyunun resmi bir Türkçe sürümü çıkmadı. Topluluk çevirileri zaman zaman gündeme geliyor, ama resmi destek yok.
Seri hangi sırayla oynanır?
Çıkış sırası en doğal yol: Diablo, sonra Diablo II ve genişlemesi Lord of Destruction, ardından Diablo III ve Diablo IV. Her oyun kendi başına anlaşılabiliyor, ama ilk oyunun sonu ikinci oyunun açılışını çok daha anlamlı kılıyor.
Hellfire ile mi başlamalıyım?
İlk oynayışta ana oyunla başlamak, Diablo'yu tasarlandığı haliyle görmek için daha iyi. Hellfire'ı ikinci turda, Monk ve yeni bölgelerle denemek oyuna taze bir katman ekliyor.
Aynı dönemin öteki büyük rol yapma oyunu, duraklatılabilir gerçek zamanlı parti savaşlarıyla bambaşka bir yol izliyordu. İki oyunu karşılaştırmak isterseniz Baldur's Gate incelememize bakabilirsiniz.
Yorumlar
Yorum Gönder